logo

1621 Oprukking van een herengoed in Lohuizen

Geschreven door Fer Jantzen

Op 15-6-1621 krijgt Sander Egberts als erfgenaam van zijn vader Egbert Roeloffs oprukking van een herengoed tot Lohuizen. Egbert Roeloffs had het nagelaten aan zijn drie zonen, waarna het bij loting aan Sander, de jongste zoon was toegevallen. Dit goed is op 18-10-1625 gevrijd en tot een thinsgoed gemaakt. 

Herengoederen: van oorsprong horige (onroerende) goederen van de hertog van Gelre. De bezitters waren oorspronkelijk horigen, maar nadat de horigheid in de late Middeleeuwen verdween, bleven alleen de goederen horig. De bezitter moest bij de Gelderse Rekenkamer investiture (bevestiging van bezit) en oprukking (van de plicht horige te zijn) vragen.
Tijnsgoederen: nieuw ontgonnen land, waarover tijns moest worden betaald aan de hertog van Gelre, later aan het gewest Gelre.

Zie voor het vervolg de Genealogie Van Lohuizen II

[hier] de directe link naar de akte uit archief 0012 Gelderse Rekenkamer, Tweede afdeeling. Onderdeelen van het domeinbeheer (uitgezonderd rekeningen en bijlagen), E. Subalterne rentambten, XV. Keurmeesterambt op de Veluwe, archief# 1525 (voor de jaren 1620-1622). (transcriptie: Peter Busman)

Die van der reeckeninghe ende doen toe wee-
ten eenen iegelicken die dese sall voer-
commen, dat ende alsoe bij de informatie van
den kuermr. van Veluwe Cornelis Dibbets
bevonden wordt dat Sander Egberts be-
sitter was van een heere goet in den amp-
te van Epe te Loehuijsen gelegen voor-
maels toe gecommen hebbende Egbert
Roelofsz die het vererfft had op sijne
kinderen, die welcke het erfftael van
deren voers[eijde] vader bij lotinghe gedeijlt
ende bij der selve lotinghe den voers[eijde] Sander
Egberts (hoe wael hij de jongste soen van
drijen was) is toegevallen daer van die
Saelwher ende hoff groet een halff schepel ge-
seijs, waer op een huijs staet van drie ge-
bont sonder itdwes meer waer toe mede
gehoeren twe molder gesaijs dich aen den
hoff gelegen, daer van sij eene suster
gen[aem]t Wobbe Egberts gebruick[ende] is de selff-
te, haer bij de scheijdonghe mede toegedeijlt

ende is noch uijth desen goede versplittert aen de
vicarie crucis toe Epe een stuck landts te
Loehuijsen groet ongef. een molder geseijs
nae dien dan d'vo[rnoemde] Sander Egberts wie
oock sijne vuersaeten t'voers[eijde] heere goet
ongequalificiert beseeten hadden, sonder
opruckinghe daer van toe hebben verworven
heeft gedachte Sander Egberts ter
cameren versocht om diensaengaende in den?
lidelicke compositie te moegen worden aen-
genoemen, die van der reeckeninghe daen
(genegen sijnde int voerseijde versoeck) heb-
ben geconsentiert ende gewilligt consen-
tieren ende willigen ... deses tot die
opruckinghe van ses naestkomm[ende] jaeren
sonder sich daerentusschen nae de nature
des goets ... begeven, mits gevende
van dat idt selve goet ongequalificiert is
beseeten geweest als mede voer die uijth-
splitsongh eenen [caroli gulden] ende voer die geaccord-
ierde ses jaeren opruckinghe twee [caroli gulden]
tot LVIIIste ? stuck ende dat op ten sesten Au-
gusti eerstkomm[ende] in den handen van Cornelis
Dibbets kuermr. op Veluwe die van desel-
ve drie [caroli gulden] gehouden wordt in reeckeninghe
toe verantwoerden naer behoeren, welver-
staen dat gemelte Sander Egberts binnen
eren maent naer omganck van den voers[eijden] ses
jaeren opruckinghe sich nae den goede sall
ergeven off tselve verlaeten indien hij geen
vorder opruckinghe conde erlangen, sall sick
tselve goet inwendich d'voers[eijde] tijt van
der uijthsplittonghe vrijen sonder tselve
vorder toe moegen splijten deijlen versetten ver-
coepen verpanden oder ennich opgaende eijcken
holt daer aff houwen andere dan met consent

deser Camere sich voers[eijde] in alle andere
saecken regulieren nae de nature des goets
voerbehouden den heer. Staten des R.C.
oer recht. Indien meer ... dan vuers[eijd]
tot desen goede te gehoeren naemaels bevonden
mucht worden oeck oere heereg[hten]?
rischvoeder roeckhoender ende andere vordere
gerechticheijt op ten goede sta[ende] ende
tot tselve hebb[ende] mitsgaeders aen ieder
sijnes goeden rechtens onbenoemen
gegeven acte den XV Junij 1621