logo

02 Grenswijzigingen (in de gemeente Epe)

Geschreven door Jonge, Evert de

Een van de voor genealogen en historici bijkomend effect van de vele veranderingen in het bestuursstelsel waren grenswijzigingen. In de eerste periode veranderde er niet zoveel, maar na 1800 ging het snel. Er kwamen bijvoorbeeld departementen volgens Frans model, met prefecten en onderprefecten. Na 1818 werd veel hersteld zoals het was voor 1795.

 

De belangrijkste veranderingen in onze gemeente

1795-1798
In de eerste jaren van de Bataafs-Franse tijd veranderde er niet veel. Het schoutambt Epe, waarin de kerspelen Epe, Oene en Vaassen lagen, werd nu Municipaliteit Epe. De schout werd vervangen door een richter (Aart Overbosch), ondersteund door representanten.

1798-1801
De Municipaliteit werd nu Ambt Epe, waaronder ook Heerde en Nijbroek vielen. De richter werd in 1799 vervangen door een president (G. van Zuuk), maar de justitiële taken kwam voor rekening van de schout. Sommige leden van de voormalige municipaliteit bleven in functie.

1802-1807
Er komt een nieuw ambtsbestuur, met vier leden, waarvan een president is, ondersteund door een secretaris. Men trad geregeld af maar kon worden herkozen.

1807-1810
In 1807 werd het Koninkrijk Holland verdeeld in 10 departementen, waarin kwartieren lagen. In het departement Gelderland waren dat de (oude) kwartieren Arnhem, Nijmegen en Zutphen. De kwartieren waren onderverdeeld in steden en ambten. Het gezag lag bij de Landdrost, die ondersteund werd door drie Kwartierdrosten.
In het Kwartier van Arnhem lagen naast de steden de baljuwschappen van Over- en Neder-Veluwe. In de laatste lagen de schoutambten Epe en Het Loo.
Het schoutambt Epe omvatte drie kerspelen (Epe, Nijbroek en Oene) met in Epe de buurschappen: Dijkhuizen, Emster Enk, Epe en Lohuizen, Gortel, Kiefkamp, Laarstraat, Lobrink, Norel, Over de Grift, Tongeren, Vemde, Wissel en Zuuk. In Nijbroek: Nijbroek en Welsum. In Oene: Dijkerrot, Dorperrot, Horsthoekerrot en Oosteroenerrot.
Het schoutambt Het Loo bestond naast de kerspelen Apeldoorn, Beekbergen en Loenen uit kerspel Vaassen met als buurschappen in laatst genoemd kerspel: dorp Vaassen, Heggerrot, Nierssen, Vaasschense Broek en Westerikkerrot.
NB: Een aantal buurschappen die tot dan toe onder Vaassen werden gerangschikt verhuisden dus naar Epe, terwijl Vaassen werd afgescheiden van Epe.

1811-1813
Op 9-7-1810 werden de departementen bij het Keizerrijk Frankrijk gevoegd, waarna per 1-1-1811 de Franse wetgeving van kracht werd. Gelderland werd nu het Département de l ‘Issel-Supérieur; departement van de Boven-IJssel. De kwartieren bleven, maar er kwamen nu kantons en gemeenten. De hoogste bestuurder werd nu de Prefect, met drie Onder-Prefecten in de kwartieren.
In het kwartier Arnhem werd onder andere kanton Vaassen gevormd, waarin twee gemeenten lagen: de gemeente Epe en de gemeente Vaassen, waarin de dorpen Oene en Vaassen lagen. Vaassen was dus tijdelijk de ‘hoofdplaats’.

1813-1818
Vaassen en Epe waren in deze periode twee gemeenten wat in 1818 verviel. Daarna was de situatie weer als voor 1795.